Gmina Ostrów Wielkopolski podsumowała pierwszą odsłonę projektu edukacyjno-promocyjnego poświęconego pamięci o Powstaniu Wielkopolskim. Warsztaty „Wertowanie w archiwach”, które odbyły się we wrześniu 2025 roku i zakończyły stworzeniem przez młodzież wkładu do „Powstańczej Jednodniówki” były początkiem wieloletnich działań zmierzających do uczczenia zbliżającej się 110. rocznicy wybuchu zwycięskiego zrywu.
Edukacja poprzez archiwum i nowe technologie
Celem głównym warsztatów było utrwalenie pamięci o Powstaniu Wielkopolskim poprzez rozwijanie u młodzieży umiejętności krytycznego myślenia, wyszukiwania i interpretowania materiałów źródłowych oraz ich wykorzystania w pracy dziennikarsko-historycznej. Wśród celów szczegółowych znalazło się m.in. kształcenie kompetencji pracy z archiwami cyfrowymi, zrozumienie roli prasy lokalnej w budowaniu pamięci zbiorowej oraz promocja Gminy Ostrów Wielkopolski jako samorządu pielęgnującego tradycję historyczną.
W warsztatach uczestniczyły cztery szkoły podstawowe z terenu gminy. Zajęcia odbyły się w Gminnej Bibliotece Publicznej w Gorzycach Wielkich pod okiem dr Justyny Ratajczyk, kierownik Działu Informacji Naukowej i Zbiorów Specjalnych Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Adama Asnyka w Kaliszu. Uczniowie poznali zarówno tradycyjne metody wyszukiwania informacji w zbiorach cyfrowych, jak i możliwości ich porządkowania przy użyciu narzędzi sztucznej inteligencji.
Powstańcza Jednodniówka – głos młodych
Efektem kilkutygodniowej pracy było opracowanie przez młodzież dwóch projektów „Jednodniówek”, które zostały opublikowane jako specjalna wkładka do 99. numeru „Informatora Gminy Ostrów Wielkopolski”.
Zespół ze Szkoły Podstawowej im. Miłośników Przyrody w Daniszynie w składzie Jakub Bednarek, Nadia Bestra i Adam Klaskała, pod opieką Renaty Kowalczyk, opracował relację skupioną na wydarzeniach z Ostrowa Wielkopolskiego. Powstało kalendarium z 27 grudnia 1918 roku, zawierające relacje uczestników oraz opisy działań powstańczych w kolejnych godzinach dnia.
Z kolei uczniowie ze Szkoły Podstawowej im. Ludwika Szymoniaka w Sobótce – Zuzanna Frankowska, Katarzyna Potaśniczak i Wiktoria Jaworska, pracujący pod kierunkiem Elizy Wiatrak, skupili się na sylwetce generała Stanisława Taczaka, pokazując jego związki z Ostrowem Wielkopolskim i rolę, jaką odegrał jako pierwszy dowódca Powstania.
– Powstały dwie prace, które pokazały, że młodzi ludzie potrafią analizować krytycznie źródła oraz tworzyć z nich wartościowe publikacje. Osobiście, jako historyk, cieszę się, że te „Jednodniówki” powstały i mam nadzieję, że te warsztaty będą przyczynkiem do dalszej pracy młodzieży. Zapewniam, że na łamach „Informatora” zawsze znajdzie się miejsce na publikacje młodych dziennikarzy lub poszukiwaczy ciekawych historii – podsumował wójt Dariusz Pryczak.
Kwerenda osobista i ciąg dalszy projektu
Warsztaty miały także nieoczekiwany, osobisty efekt. Renata Kowalczyk, opiekunka uczniów z Daniszyna, postanowiła na własną rękę przeprowadzić kwerendę dotyczącą swojego dziadka – powstańca wielkopolskiego. W trakcie pracy nad projektem natknęła się na fotografię swojego przodka w towarzystwie Józefa Piłsudskiego, co otworzyło nowy rozdział rodzinnych poszukiwań.
Na tym projekt się nie kończy. W 2026 roku planowane są kolejne warsztaty, tym razem poświęcone tworzeniu krótkich filmów (tzw. rolek) o tematyce powstańczej. Zwieńczeniem działań będzie seria publikacji i wydarzeń edukacyjnych związanych z 110. rocznicą Powstania Wielkopolskiego, która przypada na 2028 rok. Projekt, którego partnerem jest Gminna Biblioteka Publiczna w Gorzycach Wielkich koordynuje Gmina Ostrów Wielkopolski.
