10 marca 2026 roku w Gminnym Ośrodku Kultury w Wysocku Wielkim odbyła się jedna z najważniejszych uroczystości samorządowych ostatnich lat w Gminie Ostrów Wielkopolski. Podczas obchodów Dnia Sołtysa miało miejsce oficjalne przekazanie sztandaru sołtysom reprezentującym 35 sołectw gminy. Wydarzenie połączyło ceremonialny charakter z czytelnym przekazem o znaczeniu pracy sołtysów, ich codziennej odpowiedzialności oraz miejscu, jakie zajmują w życiu lokalnych społeczności. Odbyło się ono w przeddzień ich święta – Dnia Sołtysa.
Dzień Sołtysa w szczególnej oprawie
Uroczystość rozpoczęła się od prezentacji Górniczej Orkiestry Dętej „Bytom” im. Józefa Słodczyka pod batutą kapelmistrza Dariusza Kasperka. Zespół, którego początki sięgają 1920 roku, nadał obchodom podniosły charakter już od pierwszych chwil spotkania. Po wprowadzeniu orkiestry i krótkim przybliżeniu jej historii uczestnicy ceremonii wysłuchali „Mazurka Dąbrowskiego”.
Dopiero po hymnie przyszedł czas na oficjalne powitanie gości. W imieniu gospodarzy uroczystości – wójta Gminy Ostrów Wielkopolski Dariusza Pryczaka oraz przewodniczącego Rady Gminy Ostrów Wielkopolski Michała Szymoniaka – uczestników przywitała prowadząca Katarzyna Bzik. Na sali obecni byli przedstawiciele parlamentu, administracji rządowej i samorządowej różnych szczebli, radni, kierownicy referatów urzędu, dyrektorzy gminnych instytucji, przedstawiciele partnerów samorządu, media, a przede wszystkim sołtysi wszystkich miejscowości tworzących gminę.
W centrum tego dnia znaleźli się właśnie oni – osoby, które na co dzień pozostają najbliżej mieszkańców, reagują na lokalne potrzeby, współorganizują życie społeczne, wspierają działania samorządu i często jako pierwsze odbierają sygnały o problemach wymagających szybkiej reakcji. Ta reprezentacja 35 sołectw miała szczególne znaczenie także w kontekście samego sztandaru, którego symbolika – jak podkreślano podczas przemówień – odwołuje się do wspólnoty wszystkich miejscowości gminy.
Głos gospodarzy uroczystości
Oficjalnego otwarcia dokonali wójt Dariusz Pryczak oraz przewodniczący Rady Gminy Michał Szymoniak. W swoim wystąpieniu wójt podkreślił historyczne znaczenie urzędu sołtysa, wskazując, że jest to funkcja zakorzeniona w wielowiekowej tradycji, ale wciąż bardzo aktualna i potrzebna we współczesnym samorządzie.
– Stawać przed Państwem to wielki zaszczyt i wyróżnienie, dlatego że reprezentują Państwo urząd, który znany jest w Polsce już od wieków – mówił Dariusz Pryczak. Wójt zwrócił uwagę, że rola sołtysa nie ogranicza się dziś do reprezentacji sołectwa. To funkcja praktyczna, wymagająca stałego kontaktu z mieszkańcami, gotowości do działania i dobrej współpracy z urzędem.
– Doceniam z naszej roli, z roli urzędu, Państwa pracę, ponieważ to Państwo nam pomagają. To Państwo dają możliwość reagowania na szybkie kryzysy, które się dzieją – podkreślał. W dalszej części wystąpienia odniósł się również do znaczenia samego sztandaru.
– Ten sztandar będzie zawsze symbolem naszej jedności. Na nim mamy 35 gwiazdek, które symbolizują każde sołectwo z naszej gminy. Każda gwiazdka to jest nasza jedność – powiedział wójt. Dariusz Pryczak zaznaczył też, że projekt sztandaru nie był przypadkowy, lecz został wypracowany wspólnie z przedstawicielami środowiska sołtysów.
– Pojawiły się propozycje sztandaru i za to Państwu dziękuję, że wspólnie wypracowaliśmy takie rozwiązania łącznie z projektem. Na spotkaniu wspólnie ustaliliśmy jego wygląd – mówił. Ważnym elementem przemówienia była również zapowiedź zmian dotyczących diet sołtysów. Wójt poinformował, że w marcu do Rady Gminy ma trafić projekt uchwały zakładający podniesienie stawek.
– Chcemy w marcu wnieść uchwałę na Radę Gminy o podniesieniu stawki za urząd sołtysa. Podniesiemy Państwu wynagrodzenie – zapowiedział.
Rada Gminy o nowym podziale diet i randze sztandaru
Do tej kwestii odniósł się także przewodniczący Rady Gminy Ostrów Wielkopolski Michał Szymoniak. Jak zaznaczył, przygotowywane rozwiązania mają uwzględniać realne zróżnicowanie wielkości sołectw.
– Mamy sołectwo, które ma 100 mieszkańców, ale mamy takie, które ma prawie 3 tysiące. Rzeczywiście będzie rozbicie do pewnej liczby mieszkańców i powyżej – powiedział. Przewodniczący poinformował również, że projekt uchwały ma zawierać dodatkowy mechanizm związany z obecnością sołtysów na sesjach. Druga część jego wystąpienia dotyczyła znaczenia sztandaru jako znaku wspólnoty i reprezentacji.
– Sztandar jest rzeczą, która ma Państwa łączyć, pod którym mają się Państwo spotykać, który ma pomagać godnie reprezentować naszą gminę – mówił Szymoniak.
Przewodniczący zwrócił uwagę, że obecność pocztu sztandarowego podczas uroczystości samorządowych, kościelnych czy patriotycznych nadaje wydarzeniom większą rangę i porządek ceremonialny. Wskazał też, że jedną z okazji do publicznej prezentacji nowego sztandaru mogą być gminne uroczystości 11 listopada, które od 2024 roku mają formułę wręczenia tytułów „Zasłużony dla Gminy Ostrów Wielkopolski”.
Akt erekcyjny i symboliczne gwoździe fundatorów
Jednym z kluczowych momentów ceremonii było odczytanie aktu erekcyjnego przez Barbarę Gruszkę-Stodolną, prezes Koła Gminnego Stowarzyszenia Sołtysów Gminy Ostrów Wielkopolski. To właśnie ona odegrała w całej uroczystości szczególną rolę jako przedstawicielka środowiska sołtysów.
Po odczytaniu aktu rozpoczął się ceremonialny moment wbijania pamiątkowych gwoździ przez fundatorów sztandaru. Jako pierwsi uczynili to wójt Dariusz Pryczak i przewodniczący Rady Gminy Michał Szymoniak. W imieniu starosty ostrowskiego Pawła Rajskiego symbolicznego wbicia gwoździa dokonał wicestarosta Radosław Torzyński.
Następnie do tej części ceremonii zaproszono sołtysów – kolejnych fundatorów sztandaru. Każde wejście akcentowane było krótkim sygnałem werblisty, co porządkowało rytm uroczystości i podkreślało znaczenie gestu. W scenariuszu zaznaczono również, że fundatorami sztandaru byli także nieobecni tego dnia Robert Białkowski z Górzenka, Karol Grabarek z Karsek, Ryszard Drozdowski z Lewkowca, Tomasz Kaczmarek z Lewkowa Osiedle.
Ta część miała wymiar nie tylko ceremonialny, ale i bardzo praktyczny. Pokazywała, że sztandar nie jest wyłącznie samorządowym symbolem nadanym z góry, lecz wspólnym dziełem środowiska sołtysów i samorządu gminnego.
Oblicza sztandaru
Awers sztandaru stanowi strona zielona. W centralnej części płata umieszczono herb Gminy Ostrów Wielkopolski, który otacza okrągły układ dekoracyjny: wieniec ze złotych gwiazd symbolizujących liczbę sołectw oraz biały okrąg. Wzdłuż okręgu, białymi literami, wpisano napisy: w górnej części „SOŁECTWA GMINY OSTRÓW WIELKOPOLSKI”, natomiast w dolnej części „W SŁUŻBIE SPOŁECZNOŚCI LOKALNEJ”. Po bokach kompozycji umieszczono dodatkowo białe punkty, stanowiące element dopełniający układ graficzny. Całość podkreśla wspólnotowy charakter sztandaru, odniesienie do samorządu gminnego oraz ideę służby na rzecz mieszkańców.
Rewers sztandaru stanowi strona czerwona. W centralnej części umieszczono wizerunek Orła Białego, będącego godłem Rzeczypospolitej Polskiej. Nad godłem znajduje się napis „RZECZPOSPOLITA POLSKA”, natomiast poniżej rok „2026”. Strona ta akcentuje państwowy i uroczysty charakter sztandaru oraz podkreśla rangę funkcji pełnionej przez sołtysów w strukturze samorządu lokalnego.
Całość tworzy spójną kompozycję symboliczną, łączącą odniesienie do państwowości z wyraźnym wskazaniem na lokalną wspólnotę, jej służebny charakter oraz znaczenie sołtysów w życiu Gminy Ostrów Wielkopolski. Autorem projektu graficznego sztandaru jest Michał Trusz, a wykonawcą Pracownia Haftu Artystycznego Małgorzaty Czarneckiej z Murowanej Gośliny.
Fundatorem Sztandaru jest samorząd Gminy Ostrów Wielkopolski, a także: Wójt Gminy Ostrów Wielkopolski Dariusz Pryczak, Rada Gminy Ostrów Wielkopolski 2024-2029, Starosta Ostrowski Paweł Rajski oraz Sołtysi Gminy Ostrów Wielkopolski.
Poświęcenie i przekazanie sztandaru
Po zakończeniu części związanej z fundatorami nastąpiło poświęcenie sztandaru, którego dokonał ksiądz proboszcz Tomasz Kaczmarek. Następnie przyszedł moment najważniejszy – oficjalne przekazanie sztandaru sołtysom.
Ceremoniał został przeprowadzony zgodnie z przygotowanym wcześniej scenariuszem. Wójt Dariusz Pryczak stanął ze sztandarem naprzeciw Barbary Gruszki-Stodolnej i wypowiedział formułę przekazania:
– W imieniu samorządu oraz społeczności Gminy Ostrów Wielkopolski przekazuję na ręce Sołtysów naszej Gminy sztandar ufundowany jako symbol najwyższego uznania dla Państwa dotychczasowej pracy, zaangażowania i odpowiedzialnej służby na rzecz mieszkańców.
W imieniu sołtysów odpowiedziała Barbara Gruszka-Stodolna:
– Dla dobra naszej Gminy i jej mieszkańców.
Następnie sztandar został przekazany pocztowi sztandarowemu sołtysów, w którym znaleźli się Halina Mikołajczyk (Sołectwo Kołątajew), Edyta Kubiak (Sołectwo Młynów) oraz Łukasz Kierzak (Sołectwo Topola Mała). W tym momencie również padły słowa przysięgi i zobowiązania do godnego reprezentowania środowiska. Barbara Gruszka-Stodolna, przekazując sztandar sztandarowemu, powiedziała:
– Strzeżcie honoru tego sztandaru jak największej wartości, niech będzie on dla Was symbolem jedności, odpowiedzialności i służby naszej lokalnej wspólnocie.
W odpowiedzi sztandarowy zadeklarował:
– Przyrzekamy, że honoru tego sztandaru nie splamimy oraz godnie będziemy reprezentować sołectwa i Gminę.
Po oficjalnym przejęciu sztandaru przez poczet zgromadzeni mogli zobaczyć jego pierwszą prezentację podczas uroczystego przemarszu przy akompaniamencie orkiestry. Był to moment, w którym nowy symbol środowiska sołtysów po raz pierwszy został publicznie pokazany w pełnym ceremonialnym wymiarze. Towarzyszyła temu muzyka marszowa w wykonaniu orkiestry górniczej z Bytomia.
Słowa uznania od zaproszonych gości
Po zakończeniu zasadniczej części ceremonii głos zabrali zaproszeni goście. W ich wystąpieniach powtarzał się jeden motyw: docenienie znaczenia sołtysów w codziennym funkcjonowaniu lokalnych wspólnot. Senator RP Ewa Matecka podkreśliła, że choć instytucja sołtysa historycznie wywodzi się z prawa niemieckiego, bardzo dobrze wpisała się w polski system życia publicznego i samorządowego.
– Dziś sołtys jest liderem społeczności, w której żyje, pracuje i mieszka. Jesteście Państwo inicjatorami wielu wydarzeń, jesteście Państwo tymi, którzy najlepiej rozwiązują problemy, ale jesteście również tymi, którzy odnoszą sukcesy – mówiła senator. Zwróciła też uwagę na siłę mandatu społecznego, jakim cieszą się sołtysi.
– Macie wielkie poparcie swoich społeczności, czego dowodzą za każdym razem wybory – zaznaczyła. Ewa Matecka życzyła sołtysom energii, pomysłów i dobrej współpracy pomiędzy sołectwami, a na zakończenie zapowiedziała przekazanie każdemu z nich poradnika dla sołtysów.
Wicemarszałek Województwa Wielkopolskiego Krzysztof Grabowski również podkreślał, że głównymi bohaterami tego dnia byli właśnie sołtysi.
– Drodzy Państwo Sołtysi, bo dzisiaj tak naprawdę jesteście tutaj w centrum uwagi, jesteście najważniejsi – mówił. Odnosząc się do znaczenia nowego sztandaru, zaznaczył:
– To wydarzenie niezwykle ważne dla całej społeczności i gminy Ostrów Wielkopolski, bo przecież nadanie, wręczenie i poświęcenie sztandaru ma Państwa wszystkich łączyć, ma łączyć wszystkich mieszkańców gminy, bo przecież jesteście reprezentantami wszystkich trzydziestu pięciu sołectw.
Wicemarszałek zwrócił uwagę, że sztandar powinien być nie tylko znakiem obecności, ale także kierunku wspólnego działania.
– Sztandar ma gromadzić, ale też pokazywać i wskazywać kierunek, jedność w działaniu dla rozwoju całej gminy i Państwa sołectw – podkreślił.
Krzysztof Grabowski przypomniał również, że najbliższą okazją do szerszej prezentacji sztandaru będzie X Pielgrzymka Sołtysów Województwa Wielkopolskiego i Diecezji Kaliskiej, zaplanowana na sobotę 14 marca.
Głos zabrali także Radosław Torzyński – wicestarosta ostrowski, Andrzej Pichet – radny sejmiku województwa wielkopolskiego, Sabina Dachowska – dyrektor biura posła na Sejm RP Andrzeja Grzyba oraz Dawid Korzeniewski – asystent europoseł Marleny Maląg.
Orkiestra, koncert i spotkanie po uroczystości
Po części oficjalnej przyszedł czas na długo wyczekiwany koncert Górniczej Orkiestry Dętej „Bytom”. Występ obfitował w polskie i zagraniczne utwory rozpisane na orkiestrę i zakończył się bisem. Był to muzyczny finał obchodów, który dopełnił uroczysty charakter spotkania. Występ muzyków pod batutą kapelmistrza Dariusza Kasperka mógł się odbyć dzięki dobrej współpracy władz Gminy Ostrów Wielkopolski z Centralą Zbytu Węgla „Węglozbyt”.
Na zakończenie organizatorzy zaprosili wszystkich uczestników na poczęstunek. Była to już mniej formalna część dnia, sprzyjająca rozmowom, podsumowaniom i wspólnemu przeżywaniu wydarzenia, które zapisze się w historii samorządu Gminy Ostrów Wielkopolski.
fot. Marta Wolff-Brajer, Gminny Ośrodek Kultury w Wysocku Wielkim
