• 17 kwietnia 2026

Najpiękniejsze strażackie kroniki w Lewkowie

Kronikarze jednostek Ochotniczej Straży Pożarnej z całej Wielkopolski zaprezentowali w Lewkowie swoje dokonania. Podczas XXVII Wielkopolskiego Finału Wojewódzkiego Konkursu Kronik OSP uczestnicy zgodnie podkreślali potrzebę dokumentowania historii swoich jednostek i miejscowości.

Można śmiało powiedzieć, wielkopolska jest krajowym zagłębiem kronikarskim OSP. Jak podkreślano podczas uroczystości podsumowania konkursu, strażackie kroniki dokumentują nie tylko dorobek swoich jednostek, ale często są także miejscowości, z których się wywodzą.

Dla siebie i dla historii

Mówił o tym między innymi Dariusz Pryczak, wójt gminy Ostrów Wielkopolski, która gościła w przyjaznych progach Muzeum w Lewkowie uczestników konkursu.

Wójt przedstawił gminę przyjezdnym z całej Wielkopolski, podkreślając rolę i znaczenie jednostek OSP na jej terenie. Z kolei jako historyk  przypomniał, że powstające od lat kroniki z czasem stają się cennymi źródłami historycznymi, na bazie których powstają później różne opracowania.

- gow_0287.jpg

Powiatowe OSP

Historię i dorobek OSP w powiecie ostrowskim przypomniał prowadzący uroczystość Wojciech Krawczyk, zastępca prezesa ZOG ZOSP w Ostrowie Wielkopolskim. Powiat ostrowski jest także wyjątkowy pod względem działalności Ochotniczych Straży Pożarnych. W powiecie ostrowskim jest 96 jednostek OSP i jest pod tym względem trzecim największym powiatem w województwie. 14 jednostek OSP włączonych jest do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego. Powiatowe jednostki OSP zrzeszają 4400 druhen i druhów oraz 1220 członków dziecięcych i młodzieżowych drużyn pożarniczych, zrzeszonych w drużynach działających przy 59 jednostkach. Jednostki OSP dysponują 115 pojazdami pożarniczymi. 46 jednostek OSP prowadzi kroniki dokumentujące swoją historię.

W gminie Ostrów Wielkopolski funkcjonują 24 jednostki OSP.

 - gow_0248.jpg

Tradycja zobowiązuje

Funkcjonujący w powiecie ostrowskim Oddział Powiatowy Związku Ochotniczych Straży Pożarnych prowadzi bardzo bogatą działalność organizacyjno-statutową. Oprócz organizacji konkursów plastycznych, OTWP oraz zawodów sportowo-pożarniczych, może poszczycić się organizowanymi od ponad 20 lat powiatowymi zawodami sikawek konnych. W ostatnich latach na stałe do kalendarza zostały wpisane kolejne inicjatywy, takie jak letnie olimpiady MDP, letnie obozy wypoczynkowe, piesze rajdy MDP oraz zawody halowe.

Strażackie kroniki na fali

Podczas uroczystości Magdalena Cybal-Kalinowska, dyrektor biura oddziału wojewódzkiego OSP województwa wielkopolskiego, przekonywała, że tradycyjne kroniki strażackie przeżywają w Wielkopolsce renesans popularności.

– Kilka lat temu zaobserwowaliśmy spadek zainteresowania. Obawialiśmy się, że kronikarstwo strażackie głównie w papierowej formie zaniknie. Tak się jednak nie stało, bo wszystko się odbudowało. W tym roku zgłoszono do konkursu mnóstwo nowych kronik, czyli takich które zostały zgłoszone po raz pierwszy, ale były prowadzone od lat. To oznacza, że tradycja trwa i jest przekazywana z pokolenia na pokolenie. Młodzi ludzie, którzy tworzą dziś kroniki, to są często dzieci z młodzieżowych drużyn pożarniczych. Jesteśmy zachwyceni że oni odchodzą od komputerów, mediów społecznościowych, siadają i piszą kronikę. To jest coś pięknego.

- gow_0300.jpg

Kroniki… sprzed pół wieku

Jak się okazuje, kroniki strażackie nie muszą wcale służyć tylko do opowiadania o wydarzeniach bieżących. Ewa Goińska z OSP Kleczew w powiecie konińskim, została nagrodzona za tzw. kronikę odtworzeniową, opisującą strażackie wydarzenia nawet sprzed kilkudziesięciu lat.

– Kronika wysłana na tegoroczny konkurs to jest jedyna kronika odtworzeniowa w Wielkopolsce. Składa się ze starych dokumentów, najczęściej dokumentacji wyjazdów do akcji strażackich jeszcze sprzed wojny. Materiały pochodzą głównie z archiwów państwowych oraz wszystkich innych źródeł, które znajduję gdzie tylko mogę. Kroniki są ważne, bo w przyszłości mogą posłużyć do poszerzenia wiedzy dla przyszłych pokoleń, albo stać się bazą materialną do tworzenia innych opracowań.

- gow_0263.jpg

Wyniki konkursu

Do 27. edycji konkursu zgłoszono 26 kronik strażackich, w 37 tomach, w tym 22. kroniki OSP, 3 kroniki MDP i jedną kronikę Zarządu Oddziału Miejsko-Gminnego ZOSP RP.

Komisja oceniła kroniki biorąc pod uwagę między innymi: treść i systematyczność zapisów, a także ich walory dokumentalne i poznawcze. W wyniku oceny wyłoniono 11 kronik wzorowych. Wśród nich znalazła się kronika OSP Gorzyce Wielkie prowadzona przez Irenę Poprawę i Ewelinę Wolniaszczyk.

Najwyżej ocenione kroniki przedstawiły: OSP Kleczew – kronika odtworzeniowa, powiat koniński ziemski, OSP Boczków – powiat ostrowski, OSP Grabonóg w Gostyniu, powiat gostyński, OSP Bruczków, powiat gostyński, OSP Roztoka – powiat koniński powiat ziemski, OSP Komorniki – powiat poznański, OSP Gorzyce Wielkie, powiat ostrowski, OSP Turek – powiat turecki, OSP Oleszno – powiat wągrowiecki, MDP Czermin – powiat pleszewski, Zarząd OM-Gm. w Rogoźnie, powiat obornicki.

- gow_0371.jpg

- gow_0331.jpg

Lewków na topie

Po emocjach konkursowych goście z całego regionu zwiedzili pałac Lipskich w Lewkowie i okoliczny park. Obiekt zrobił na wszystkich ogromne wrażenie. Uczestnicy konkursu podkreślali, że nie zdawali sobie sprawy, że na południu Wielkopolski jest taka „perełka” i zapowiedzieli, że będą chcieli tu powrócić.

Jarosław Wardawy

Edyta Denkowska

Read Previous

Gmina Ostrów Wielkopolski wspiera młodych żużlowców

Read Next

Ogólnopolski Projekt Edukacyjny „Z Marzynką w chmurach, z Celkiem na ziemi”

Leave a Reply