Czekanów w Gminie Ostrów Wielkopolski stał się pierwszym miejscem w regionie, w którym mural w przestrzeni publicznej dołącza do Szlaku Pracy Organicznej – turystyczno-kulturalnego projektu promującego dziedzictwo polskich „organiczników”. Na przystankach autobusowych przy ruchliwej drodze krajowej numer „25”pojawił się wizerunek Wojciecha Lipskiego – ziemianina i społecznika, którego działalność miała ogromny wpływ na rozwój Ziemi Ostrowskiej.
Szlak Pracy Organicznej obejmuje dziś 16 lokalizacji – 10 poza Poznaniem i 6 w samym Poznaniu. Tworzą go m.in. Pałac w Winnej Górze, Pałac w Dobrzycy, Pałac w Rogalinie, Zamek w Kórniku czy Teatr Polski i Bazar Poznański. Muzeum w Lewkowie dołączyło do tej sieci w sierpniu 2024 roku.
– Wielkopolska ma wspaniałe dziedzictwo. Ono jest dziedzictwem nie tylko niepodległościowym, ale bardzo też oddolnie społecznym, czyli pracy organicznej, o którym pragniemy opowiedzieć reszcie Polski, budując taki projekt turystyczno-kulturalny, jakim jest szlak pracy organicznej – mówi Marek Roman, dyrektor Pałacu Generała Dąbrowskiego w Winnej Górze.
– Chcemy pokazać, że patriotyzm w czasie zaborów nie wiązał się wyłącznie z aktami zbrojnymi. To właśnie dzięki dobrej organizacji, mozolnej pracy i odpowiedzialności lokalnych elit udało się przygotować grunt pod zwycięskie Powstanie Wielkopolskie – dodaje koordynator Szlaku Pracy Organicznej.
Gmina Ostrów odnowiła przystanki
Murale powstały dzięki współpracy Muzeum w Lewkowie i samorządu Gminy Ostrów Wielkopolski. Gmina odnowiła przystanki, na których pojawiły się malowidła, włączając się w ten sposób w budowanie tożsamości miejsca.
– Po rozmowach z dyrektor Muzeum Sylwią Nowicką podjęliśmy decyzję o przygotowaniu przystanków, by mogły stać się elementem tej kulturotwórczej inicjatywy. To nasz wkład materialny w powstanie Szlaku Organiczników na terenie naszej gminy. Renowacją przystanków zajęła się nasze Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych w Gorzycach Wielkich – podkreśla Dariusz Pryczak, wójt Gminy Ostrów Wielkopolski.
– To dla nas zaszczyt i duma, że mural przedstawiający Wojciecha Lipskiego – postać pochodzącą z naszego regionu – znajduje się właśnie tutaj” – dodaje.
Wójt przypomina, że już w listopadzie ukaże się drugie wydanie książki poświęconej Wojciechowi Lipskiemu i jego rodzinie – rozszerzone i dostosowane do młodszych odbiorców.
Prosta kreska, silny przekaz
Autorem muralu jest Konrad Moszyński, który zaprojektował go w charakterystycznej, syntetycznej formie – portret narysowany jest jedną linią.
– Pani dyrektor zleciła projekt, wskazując, że odpowiada jej prosta forma – malowana jedną kreską. Na podstawie archiwalnych fotografii stworzyłem portret Wojciecha Lipskiego. Dla mnie mural musi wpisywać się w otoczenie – nie może być samotną wyspą. Powinien współgrać z przestrzenią, architekturą, budynkami wokół – wyjaśnia artysta.
Murale zabezpieczono specjalnym lakierem anty-graffiti.
Lipski wychodzi z muzeum
– Chcieliśmy, żeby o rodzinie Lipskich mówić nie tylko w murach Pałacu podczas oprowadzania i zwiedzania, ale także w przestrzeni publicznej – tam, gdzie na co dzień przebywają mieszkańcy i turyści – podkreśla Sylwia Nowicka, dyrektor Muzeum w Lewkowie.
– Murale to dopiero początek. Planujemy kolejne realizacje w Franklinowie, Szczurach i Sobótce, by pokazywać kolejne postacie związane z działalnością organiczną Lipskich – dodaje.
Kolejne murale mają przedstawiać m.in. Józefa Lipskiego – ambasadora, dyplomatę, oraz Jana Lipskiego. W planach są również banery informacyjne przy ruchliwych drogach, które będą kierować turystów do Muzeum i kolejnych punktów Szlaku.
Szlak organiczników – żywe dziedzictwo Wielkopolski
Szlak Pracy Organicznej łączy miejsca związane z działalnością wybitnych postaci XIX wieku, które poprzez pracę, edukację, gospodarkę i kulturę wzmacniały społeczeństwo w czasie trudnym dla naszych przodków – zaborów.
– Były to postacie-autorytety, które utrzymywały żywe świadectwo o Narodzie Polskim w czasach, gdy mieliśmy do czynienia m.in. z kryzysem tożsamościowym wywołanym przez wieloletnie jarzmo zaborów – kwituje wójt Dariusz Pryczak. – Dziś szukamy takich autorytetów, a one są bliżej niż nam się wydaje. Wojciech Lipski jest blisko mnie. To dla mnie wielki autorytet.
Włączenie Muzeum w Lewkowie do tej sieci to nie tylko wyróżnienie, ale też zobowiązanie do współtworzenia wspólnej opowieści o Wielkopolsce, w szczególności o Gminie Ostrów Wielkopolski.
