• 10 września 2026

Gmina wspiera ratowanie zabytków drewnianego kościoła w Górznie

Gmina Ostrów Wielkopolski dofinansowała prace konserwatorskie przy odnowieniu i zabezpieczeniu XVIII-wiecznej ambony w zabytkowym, drewnianym kościele w Górznie. Świątynia pw. św. Mateusza Apostoła jest jednym z najcenniejszych zabytków sakralnych gminy i jednym z najstarszych drewnianych kościołów południowej Wielkopolski.

Stosowną umowę podpisano w środę 9 września w Urzędzie Gminy Ostrów. Na mocy zapisów gmina przekaże parafii w Górznie 15 tys. zł z przeznaczeniem na prace konserwatorskie dotyczące zabytkowej ambony z końca XVIII wieku.

W imieniu gminy umowę podpisali: zastępca wójta Paweł Małuszek i skarbnik Maria Olejniczak, a parafię reprezentował  proboszcz ks. Arkadiusz Wysota.

Kościół ufundowany przez Moszyńskich

Obecna świątynia ma ponad 270 lat, ale historia parafii jest znacznie starsza. Źródła potwierdzają istnienie kościoła parafialnego w Górznie już w 1523 roku, a katalog zabytków wskazuje na wzmianki o nim już w drugiej połowie XIV wieku. Obecny budynek jest więc następcą wcześniejszej świątyni.

Obecny drewniany kościół powstał w latach 1755–1757. Jego fundatorami byli Agnieszka i Fabian Moszyńscy, ówcześni właściciele Górzna.

Świątynię wzniesiono w konstrukcji zrębowej. Jest jednonawowa, z węższym prezbiterium, zakrystią, kruchtą i charakterystyczną dwukondygnacyjną wieżą. Na dachu znajduje się sygnaturka z ośmioboczną latarnią. Obecnie dach pokryty jest gontem.

W 1757 roku staraniem Michała Niwskiego kościół został wyposażony. Do najcenniejszych elementów należą barokowy ołtarz główny z obrazem Matki Bożej z Dzieciątkiem oraz rokokowe ołtarze boczne z XVIII wieku. Szczególnie charakterystyczna jest rokokowa chrzcielnica w kształcie anioła podtrzymującego czarę.

Wśród zabytkowego wyposażenia znajduje się również XVIII-wieczna rokokowa ambona, która obecnie poddawana jest pracom konserwatorskim.

kosciol_gorzno_fotor.jpg

Kolejne pokolenia ratowały świątynię

Pierwszą odnotowaną restaurację przeprowadzono w 1883 roku. Szczególny rozdział w historii kościoła przypada na lata 30. XX wieku. Z fundacji Kazimierza Lipskiego gruntownie odnowiono wnętrze. Ściany obito drewnem sosnowym, a wystrój wykonano w stylistyce nawiązującej do sztuki podhalańskiej. Według historii parafii pracę wykonywali górale podhalańscy. Fundator sfinansował przedsięwzięcie z okazji ślubu swojej córki Anny Lipskiej z hrabią Władysławem Czarneckim z Raszew. W tym okresie dach pokryto blachą cynkową.

Później kościół był remontowany w 1939 i 1968 roku, w 1970 roku zaimpregnowano ściany, a w latach 1983–1984 wymieniono podłogi.

W latach 90. powrócono do tradycyjnego gontowego pokrycia dachu. W 1999 roku powstała również drewniana dzwonnica. W 2008 roku parafianie sfinansowali nowe ławki wykonane według wzorów góralskiej sztuki ludowej.

gorzno_kosscil_ambona.jpg

Gmina i państwo wspierają remonty

Nowy etap ratowania zabytku rozpoczął się w 2019 roku. Gmina Ostrów Wielkopolski przeznaczyła wówczas 160 tys. zł na zabezpieczenie świątyni i jej otoczenia. Wykonano m.in. kanalizację deszczową, utwardzenie terenu i chodnik oraz zabezpieczenia przed wilgocią.

W tym samym okresie parafia rozpoczęła starania o środki Ministerstwa Kultury w ramach programu „Ochrona zabytków”. Kolejne etapy prac przy kościele i wieży były realizowane w następnych latach.

W 2024 roku gmina przekazała parafii 50 tys. zł na remont XVIII-wiecznego bocznego ołtarza św. Rocha i Sebastiana.

Prace przy zabytkowym wyposażeniu kontynuowano w 2025 roku. 29 września Gmina Ostrów Wielkopolski podpisała z parafią umowę na kolejną dotację – 20 tys. zł. Pieniądze przeznaczono na remont prawego ołtarza bocznego i konserwację XVIII-wiecznej figury Matki Bożej Różańcowej.

Łącznie, według potwierdzonych kwot, Gmina Ostrów Wielkopolski przeznaczyła w ostatnich latach co najmniej 230 tys. zł na remonty i zabezpieczenie kościoła oraz jego zabytkowego wyposażenia.

Parafia pw. św. Mateusza Apostoła należy do diecezji kaliskiej i dekanatu Raszków. Od 1 września 2019 roku proboszczem jest ks. Arkadiusz Wysota. Wcześniej parafią kierował ks. kanonik Antoni Krzykos, związany m.in. z pracami przy pokryciu dachu kościoła gontem.

Jarosław Wardawy

Edyta Denkowska

Read Previous

Biesiada wiejska w Cegłach zakończyła wakacje

Read Next

Droga w Radziwiłłowie do przebudowy

Leave a Reply